25 Οκτ 2016

Τι είναι τέχνη


Ο Ρώσος συγγραφέας και στοχαστής Λέων Νικολάγιεβιτς Τολστόι (1828-1910) έγινε γνωστός κυρίως για τα μυθιστορήματά του ("Πόλεμος και Ειρήνη", "Άννα Καρένινα" κ.ά.) και για τις ρηξικέλευθες πολιτικοκοινωνικές απόψεις του, όπως και για τον τρόπο ζωής του.

Στο ανά χείρας βιβλίο εξαπολύει μια δριμύτατη επίθεση κατά του δόγματος "η τέχνη για την τέχνη" και εκθέτει τις δικές του απόψεις για τη δημιουργία και το νόημά της.


Κατ' αυτόν, οι άνθρωποι επικοινωνούν με το λόγο και με την τέχνη. Μεταβιβάζουν τις γνώσεις τους με το λόγο, και τα αισθήματά τους με την τέχνη. Η τέχνη δεν έχει καμία σχέση ούτε με το (αντικειμενικό) κάλλος, ούτε με την (υποκειμενική) καλαισθησία, το καλό γούστο. Είναι τόσο καλύτερη, όσο ειλικρινέστερα εκφράζει τα αισθήματά του ο καλλιτέχνης. Τα αισθήματα αυτά μπορούν και οφείλουν να ιεραρχηθούν: τα καλύτερα είναι αυτά που εμψυχώνουν τον άνθρωπο και τον κάνουν να νιώσει πως είναι αδελφός με τους συνανθρώπους του και υιός του Θεού. Κατά συνέπεια, η καλύτερη τέχνη είναι αυτή που εκφράζει με τη μεγαλύτερη δυνατή ειλικρίνεια τα παραπάνω αισθήματα.


(από το οπισθόφυλλο του βιβλίου)

Η γνώμη μου:

Το βιβλίο διαβάζεται ευχάριστα (χάρη στο λογοτεχνικό ταλέντο του συγγραφέα), έχει ενδιαφέρουσα ιστορική αναδρομή για παλιότερες θεωρίες που αφορούν την τέχνη και πολλά επιχειρήματα για μια τέχνη που θα κάνει την κοινωνία καλύτερη. Είναι ακριβώς η αντίθετη άποψη του δόγματος Η ΤΕΧΝΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΕΧΝΗ και μάλλον σε αυτή τη διαμάχη η αλήθεια (;) βρίσκεται κάπου στη μέση! 

Τι είναι τέχνη


μετάφραση: Βασίλης Τομανάς
επιμέλεια σειράς: Ελευθέριος Καρτάκης

Printa, 2004
287 σελ.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

25 Οκτ 2016

Τι είναι τέχνη


Ο Ρώσος συγγραφέας και στοχαστής Λέων Νικολάγιεβιτς Τολστόι (1828-1910) έγινε γνωστός κυρίως για τα μυθιστορήματά του ("Πόλεμος και Ειρήνη", "Άννα Καρένινα" κ.ά.) και για τις ρηξικέλευθες πολιτικοκοινωνικές απόψεις του, όπως και για τον τρόπο ζωής του.

Στο ανά χείρας βιβλίο εξαπολύει μια δριμύτατη επίθεση κατά του δόγματος "η τέχνη για την τέχνη" και εκθέτει τις δικές του απόψεις για τη δημιουργία και το νόημά της.


Κατ' αυτόν, οι άνθρωποι επικοινωνούν με το λόγο και με την τέχνη. Μεταβιβάζουν τις γνώσεις τους με το λόγο, και τα αισθήματά τους με την τέχνη. Η τέχνη δεν έχει καμία σχέση ούτε με το (αντικειμενικό) κάλλος, ούτε με την (υποκειμενική) καλαισθησία, το καλό γούστο. Είναι τόσο καλύτερη, όσο ειλικρινέστερα εκφράζει τα αισθήματά του ο καλλιτέχνης. Τα αισθήματα αυτά μπορούν και οφείλουν να ιεραρχηθούν: τα καλύτερα είναι αυτά που εμψυχώνουν τον άνθρωπο και τον κάνουν να νιώσει πως είναι αδελφός με τους συνανθρώπους του και υιός του Θεού. Κατά συνέπεια, η καλύτερη τέχνη είναι αυτή που εκφράζει με τη μεγαλύτερη δυνατή ειλικρίνεια τα παραπάνω αισθήματα.


(από το οπισθόφυλλο του βιβλίου)

Η γνώμη μου:

Το βιβλίο διαβάζεται ευχάριστα (χάρη στο λογοτεχνικό ταλέντο του συγγραφέα), έχει ενδιαφέρουσα ιστορική αναδρομή για παλιότερες θεωρίες που αφορούν την τέχνη και πολλά επιχειρήματα για μια τέχνη που θα κάνει την κοινωνία καλύτερη. Είναι ακριβώς η αντίθετη άποψη του δόγματος Η ΤΕΧΝΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΕΧΝΗ και μάλλον σε αυτή τη διαμάχη η αλήθεια (;) βρίσκεται κάπου στη μέση! 

Τι είναι τέχνη


μετάφραση: Βασίλης Τομανάς
επιμέλεια σειράς: Ελευθέριος Καρτάκης

Printa, 2004
287 σελ.

Δεν υπάρχουν σχόλια: